Szczepy i owoce

Vitis vinifera to znane już w starożytności łacińskie określenie gatunku winorośli o owocach dających sok, który – po przefermentowaniu – zamienia się w wino. Vitis vinifera, czyli winorośl właściwa, pochodzi z Bliskiego Wschodu, z czasów, kiedy człowiek udomowił dzikie wino.  Liczne odmiany i klony tego gatunku najpowszechniej rozgościły się jednak właśnie w Europie, gdzie obecnie wytwarza się aż cztery piąte całej światowej produkcji wina.

Szczepy te uprawia się w umiarkowanej strefie klimatycznej, zwykle na terenach położonych między 30-tym a 50-tym równoleżnikiem na półkuli północnej oraz między 30-tym a 40-tym na południowej.

Kluczowym czynnikiem jest wysokość. W większości państw winorośl uprawia się na wysokości od 250 do 500 m n.p.m. Przypadki zakładania winnic na wysokości powyżej 600 m n.p.m. należą raczej do rzadkości, ale zdarzają się wyjątki, jak choćby w alpejskim regionie Włoch, jakim jest Dolina Aosty, albo na niektórych obszarach Chile, gdzie prowadzi się regularną uprawę winorośli na wysokości 1200 metrów.

Na charakter i jakość wina wpływ mają także skład i struktura gleby. Grona uzyskiwane z upraw na glebach piaszczystych bądź krzemionkowych często dają wino o świeżym bukiecie i aromacie, które spożywa się jako młode. Natomiast uprawa na glebach wapienno-ilastych sprzyja dojrzewaniu owoców, z których wino ma bogatszą budowę i lepiej nadaje się do leżakowania.

Znaczenie ma również usytuowanie winnicy. W przypadku większości win włoskich lepsze efekty daje uprawa na stokach niż na równinie, ponieważ różnice temperatur między dniem a nocą – kluczowe dla wytworzenia się bogatego aromatu – występują przede wszystkim na wyższych wysokościach. Na terenach chłodniejszych winnice zakłada się na lepiej nasłonecznionych stokach południowych, dzięki czemu owoce dojrzewają wcześniej. Należy też pamiętać, by układ winnicy zapewniał dobrą cyrkulację powietrza, co zapobiega rozwojowi pleśni.