Ghemme

Produkcja wina Ghemme, wytwarzanego przede wszystkim z gron szczepu Nebbiolo, koncentruje się w rejonie winiarskim Colli Novaresi i Colli Vercellesi.

Podobnie jak wszystkie słynne wina, także Ghemme może poszczycić się antycznymi korzeniami. Odkryta nieopodal miejscowości Ghemme płyta nagrobna Vibii Eariny, wyzwolonej niewolnicy Wibiusza Kryspusa, senatora rzymskiego za czasów Tyberiusza, to niepodważalny dowód archeologiczny, na to, że uprawa winorośli w rejonie była znana już co najmniej od początku ery nowożytnej. Rzymianie posiadali w tych okolicach liczne winnice, uznawane za pierwowzór współcześnie znanych nam plantacji, gdzie uprawy prowadzone były według ściśle określonych zasad regulujących cały cykl produkcyjny od uprawy winorośli aż do procesu winifikacji.

Zdaje się jednak, że w tych czasach winiarze stawiali przede wszystkim na ilość produkowanego wina, na czym nieuchronnie musiała ucierpieć jego jakość. Nie uszło to uwadze Pliniusza Starszego, który ganił ich za nieodpowiedni wybór terenu pod uprawę, a przede wszystkim za stosowanie techniki zwanej „ad alteno", polegającej na tym, że winorośl pięła się po pniu drzewa. Takie rozwiązanie zapewniało wysoką wydajność, ale jednocześnie odbijało się negatywnie na jakości wina, które stawało się szorstkie i nieprzyjemne na podniebieniu. Można sobie tylko wyobrazić,  w jak dużych ilościach było produkowane - miasto Anagnum, nazwane później Ghemme, obok kłosów pszenicy umieściło na swojej chorągwi kiść winogron.

W późniejszych czasach to mnichom przypadło w udziale zadanie wdrażania i rozpowszechniania zasad prawidłowej winifikacji. Zapał z jakim przystąpili do wykonania tej misji, przyniósł konkretne rezultaty. Produkcja utrzymywała się na wysokim poziomie, a jej znaczna część sprzedawana była na rynki ościenne, zwłaszcza Mediolanu. Przez następne stulecia, kwestii jakości wina i doskonaleniu procesu poświęcano coraz więcej uwagi. W rezultacie w 1969 roku Ghemme uzyskało prawo do apelacji DOC (Denominazione di Origine Controllata), a od 1997 roku wino podlega apelacji DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita).