Verdicchio dei Castelli di Iesi

Verdicchio dei Castelli di Jesi to jedno z najlepiej znanych i historycznie udokumentowanych win DOC w całym regionie Marche.

Wzgórza ciągnące się wzdłuż rzeki Esino, w których eksperci upatrują kolebkę uprawy winorośli na terenie Marche pokryte są gęstymi szpalerami odmiany Trebbiano , znanej na tych ziemiach jeszcze w starożytności. Właśnie stąd ten historyczny szczep miał później rozprzestrzenić się na inne rejony Italii, w tym Friuli, Veneto, Toskanię i Kampanię. W samym sercu tego winiarskiego rejonu zwanego Castelli di Jesi, wznosi się miasteczko Jesi (w starożytności Aesis), od którego wino wzięło swoją nazwę. Miejscowość najprawdopodobniej pochodzenia umbryjskiego była przed laty kolonią starożytnego Rzymu. Historia Jesi splata się tutaj z dziejami pobliskich zamków, z których do dzisiaj zachowały się tylko ruiny. Wokół tych zamków (Castelli) powstały okoliczne miejscowości, wśród których wymienić należy przede wszystkim Castelbellino, Castelplanio, Maiolati, Monte Roberto i Cupramontana. Ta ostatnia została wzniesiona wokół legendarnej świątyni etruskiej bogini Cupry, którą odrestaurowano za czasów cesarza rzymskiego Hadriana w 217 roku. W świątyni odprawiano ceremonie błagalne modląc się o łaski bogini urodzaju i bogactwa, której składano w ofierze wino, będące najprawdopodobniej protoplastą dzisiejszego Verdicchio.

Sława Verdicchio dotarła również do barbarzyńców, którzy najeżdżając tereny Italii zza Alp ostatecznie położyli kres istnieniu cesarstwa rzymskiego na zachodzie. Wedle zachowanych podań, Alaryk, król Wizygotów przemierzający w roku 410 tereny Marche w swoim marszu na Rzym, miał załadować 40 mułów beczkami Verdicchio uznając  wino za najlepszy sposób na zachowanie zdrowia i siły oraz dodanie animuszu swoim żołnierzom przygotowującym się do podboju Wiecznego Miasta. Nie wiadomo dokładnie czy wino pochodziło z tego rejonu, czy też pobliskiego Verdicchio di Matelica,.

Przez wieki swojej historii Verdicchio doczekało się wielu wzmianek i opisów w literaturze. Na uwagę zasługują w szczególności ciepłe słowa pod adresem wina, wychwalające jego zalety dietetyczne i smakowe, które wyszły spod pióra nikogo innego jak znanego z ciętego języka satyryka i autora XVI –wiecznych paszkwili Pietro Aretino.

Dzisiaj Verdicchio, które notuje największą obecność na rynkach międzynarodowych spośród wszystkich win DOC wytwarzanych w regionie Marche, cieszy się powszechnym uznaniem. Apelacja zyskała dodatkowy prestiż za sprawą wersji musującej Verdicchio Spumante, którą niektórzy producenci zaczęli wytwarzać na tych terenach posługując się zarówno tradycyjną metodą Charmat (metoda zbiornikowa, polegająca na fermentacji wina w kadziach), jak i zdecydowanie bardziej nowatorską metodą szampańską (wtórna fermentacja w butelkach).

Verdicchio dei Castelli di Jesi pochodzące z najstarszych, pierwotnych terenów uprawy i produkcji ma prawo do posługiwania się etykietą, na której widnieje określenie Classico.