Vernaccia di Oristano

Nazwa Vernaccia jest wspólna dla wielu całkowicie różniących się od siebie odmian winorośli, które zdają się mieć jedną cechę wspólną – występują zawsze na ściśle określonym obszarze geograficznym i trudno je spotkać gdziekolwiek indziej. Nie inaczej jest w przypadku tej sardyńskiej odmiany Vernacci, która upodobała sobie jedno szczególne miejsce, czyli dolinę rzeki Tirso w prowincji Oristano.

Badania dotyczące pochodzenia tego szczepu są na tyle problematyczne, że najlepiej z samego założenia zaakceptować legendę, wedle której odmiana ta narodziła się z łez świętej patronki Oristano, zwanej Santa Giusta. W owych czasach na wyspie rozpętała się epidemia malarii, która zbierała tragiczne żniwo wśród miejscowej ludności. Mieszkańcy Sardynii byli bezradni wobec szerzącej się nieznanej choroby, szczególnie szybko rozprzestrzeniającej się w pobliżu zbiorników wodnych. Liczba ofiar rosła w zastraszającym tempie.

Właśnie wtedy Santa Giusta zstąpiła z niebios na ziemię i widząc dookoła tyle ludzkiego nieszczęścia rozpłakała się rzewnie modląc się i błagając Boga o litość dla tego ludu. W miejscach, gdzie spadały krople jej łez wyrastały maleńkie roślinki, które w mgnieniu oka rozrastały się, wypuszczając pąki, z których rozwijały się liście, a na końcu owoce. W obawie, że rośliny znikną tak szybko, jak się pojawiły ludzie zebrali wszystkie owoce. Z owoców wycisnęli sok i rozlali go do wielkich amfor. Już po pierwszym łyku tego cudownego nektaru spragnieni ludzie walczący z wysoką gorączką czuli, że wracają do zdrowia.

Od tamtej chwili mieszkańcy Sardynii w trudnych dla siebie chwilach, związanych czy to z kolejną epidemią malarii, czy perturbacjami na scenie politycznej, zawsze potrafili stawić czoło napotykanym przeciwieństwom losu, czerpiąc siłę z wina, które już raz ich ocaliło. Nazwa Vernaccia pochodzi od słowa „vernum”, nawiązując do wiosny (łac. vernum oznacza wiosnę), która w jednej chwili rozkwitła pełnią zieleni na wyspie za sprawą cudownego nektaru wypitego przez jej mieszkańców. Dalszy swój rozwój na tych terenach odmiana zawdzięcza Eleonorze d'Arborea, władczyni Giudicato (lokalne państewko istniejące na Sardynii), która w XIV wieku zajęła się promocją wina. Jej głównym osiągnięciem jest wydanie w 1335 roku zbioru praw pod nazwą „Carta de logu" regulujących kwestie uprawy winorośli i nastawionych przede wszystkim na racjonalizację produkcji.